Page 6 - 2022 Ekonomik Rapor
P. 6
Ekonomik Rapor 2022
Uluslararası kuruluşların raporlarında, 2021 yılı dördüncü çeyreğinde işgücü piyasasının
toparlanma eğilimine rağmen salgın öncesi döneme göre halen işsizlik oranlarının yüksek
seyrettiği belirtilmiştir. 2020 yılı ilk yarısında birçok sektörün kısmen veya tamamen kapanması
sonucunda ortaya çıkan ekonomik faaliyetlerdeki yavaşlama, küresel ölçekte işgücü piyasalarını
derinden etkilemişti. 2021 yılı son çeyreğinde ekonomik aktivitenin yeniden sağlanmasının
etkisiyle ekonomilerde bir önceki yıla kıyasla toparlanmaların yaşanmasıyla işgücü piyasaları da
gerek talep gerekse arz yönlü iyileşmiştir.
İşsizlik oranlarında seçilmiş ekonomilerde 2020 yılı ilk yarısında salgın kaynaklı keskin artışlar
meydana gelmiştir. Ancak, 2020
yılı ikinci yarısından itibaren küresel ekonomik aktivitenin bir miktar toparlanma göstermesiyle
işsizlik oranları görece düşüş eğilimine girmiştir. 2021 yılı dördüncü çeyreğinde ise seçilmiş
ekonomilerin işsizlik oranlarında keskin düşüşler gözlenmiştir. Son
dönemde ABD işsizlik oranı toparlanarak Aralık ayında yüzde 3.9’e gerilemişse de hala salgın
öncesi dönem ortalamalarının üzerinde seyretmektedir. ABD’de Omikron varyantının etkilerinin
istihdam piyasasında henüz hissedilmediği Aralık ayında istihdam artışı beklentilerin altında
kalmıştır. 2020 yılı son çeyreğinde, salgının merkez üssünün Avrupa’ya kaymasıyla AB
ekonomilerinde düşüş eğiliminde olan işsizlik yeniden tırmanışa geçmiş ve yüzde 8.3’e
yükselmişti. 2021 yılı son çeyreğinde Avrupa Bölgesi’nde işsizlik oranları halen yüksek seyrini
korumakla birlikte salgın sonrası döneme kıyasla işsizlik oranlarında toparlanma görülmektedir.
Salgın açısından Çin ekonomisindeki en kötü ay olan 2020 yılı Şubat ayında yüzde 6.2’ye
yükselen işsizlik oranları, 2021 yılı ilk yarısında toparlanan ekonominin de etkisiyle gerilemiş
ancak Aralık ayında Omikron varyantı endişeleriyle yüzde 5.1’e yükselmiştir. Japonya’da da
benzer şekilde işsizlik oranı, salgından sonra artışa geçerek yüzde 2 olan uzun dönem
ortalamasından yüzde 3.1’e yükselmişti. 2021 yılı Haziran ayında Kovid-19 yeni Delta
varyantının ortaya çıkmasıyla Japonya’da yaşanan kapanmanın etkisiyle işsizlik oranı yüzde 3
seviyesinde gerçekleşmiş, Aralık ayında ise yüzde 2.7 oranında seyretmiştir.
1-4- EMTİA FİYATLARINDAKİ GELİŞMELER
2020 yılı ikinci yarısından itibaren küresel talepte yaşanan toparlanmanın 2021 yılının ikinci
yarısında belirginleşmesi, küresel Kovid-19 salgınında Omikron varyantının ortaya çıkması, arz
kısıtlarının artarak devam etmesi ve talepte yaşanan artış ile başta enerji ve gıda emtiaları
fiyatlarında yaşanan yüksek seyir, IMF Temel Emtialar Fiyat Endeksinde ciddi artışa sebep
olmuştur. IMF Temel Emtia Fiyat Endeksi 2021 yılında yıllık bazda yüzde 53.2 oranında
artmıştır. Emtia fiyatlarının büyük bir çoğunluğu salgın öncesi dönem fiyatlarının üzerinde
seyretmektedir. Geçtiğimiz yıl salgın kaynaklı yaşanan durgunlukla etkili olan baz etkisi, küresel
ölçekte büyüme beklentilerinin artması, küresel ölçekte talepte yaşanan toparlanma ile enerji ve
gıda başta olmak üzere arz sıkıntılarının görülmesiyle arz- talep dengesizliğinin oluşması ve
tedarik zincirinde yaşanan aksamalar emtia fiyatlarını 2021
yılı son çeyreğinde arttıran unsurlar olmuştur. IMF Temel Emtia Fiyatları Endeksinde, 2019 yılı
ilk çeyreğinden 2020 yılının son çeyreğine kadar negatif seyir görülürken, 2020 yılı son
çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0.4 oranında artış kaydedilmişti.
5
